Materiał siewny i odmiany w IPR – soja

4. DOBÓR ODMIAN SOI W INTEGROWANEJ PRODUKCJI W doświadczeniach odmianowych COBORU w ramach PDO (porejestrowego doświadczalnictwa odmianowego) na szeroką skalę testowane są odmiany soi zarówno z Krajowego rejestru (KR), jak i ze Wspólnotowego katalogu odmian roślin rolniczych (CCA). W przeciągu kilku lat, w kilkudziesięciu lokalizacjach sieci doświadczalnej COBORU, przebadano ponad 60 odmian soi. Są one bardzo zróżnicowane pod względem plonowania i innych istotnych cech użytkowych, a także długości wegetacji – cechy bardzo ważnej w aspekcie uprawy tego gatunku w Polsce (tab. 1-3), gdzie powinno stosować się odmiany właściwe dla danego rejonu uprawy. Zainteresowanie uprawą soi w Polsce ciągle wzrasta. Wg ARiMR, w roku 2022, gatunkiem tym obsiano niespełna 50 tys. ha, gdy jeszcze trzy lata temu było to 20 tys. ha. Stąd dynamicznie rosnące zapotrzebowanie na materiał siewny na krajowym rynku nasiennym jest zaspokajane w dużej mierze w oparciu o nasiona odmian soi z CCA oferowane przez przedstawicieli zagranicznych firm hodowlanych. Z tego punktu widzenia bardzo istotne jest, by każda odmiana soi, która trafia do uprawy w Polsce, niezależnie czy jest wpisana do KR, czy pochodzi z CCA, została przetestowana w doświadczeniach odmianowych przeprowadzonych na terenie naszego kraju, celem określenia długości wegetacji w porównaniu do znanych odmian, najlepiej w dłuższym okresie czasu. Dla określenia wczesności wykorzystywana jest liczba dni wegetacji od daty siewu potrzebnej, by rośliny dojrzały i nadawały się do kombajnowego omłotu. Średni wynik wieloletni, z możliwie długiego okresu badań, dla poszczególnych odmian jest następnie wyrażany w skali 9°. W ten sposób odmiany są klasyfikowane od bardzo wczesnych po bardzo późne, a poszczególne stopnie skali określane są następująco: 1 – bardzo wczesne, 2 – wczesne do bardzo wczesnych, 3 – wczesne, 4 – wczesne do średniowczesnych, 5 – średniowczesne, 6 – średniowczesne do późnych, 7 – późne, 8 – późne do bardzo późnych, 9 – bardzo późne. Na stronie internetowej COBORU (https://coboru.gov.pl/pl/publikacje) prezentowane są corocznie wyniki doświadczeń porejestrowych dla odmian soi z KR i CCA w odniesieniu do roku wcześniejszego oraz wyniki wieloletnie dla bobowatych grubonasiennych (w tym także soi). COBORU publikuje również listy odmian zalecanych do uprawy w konkretnych województwach pod adresem internetowym: https://www.coboru.gov.pl/pdo/rekomendacja_woj. Korzystanie z list odmian rekomendowanych daje rolnikom największą gwarancję powodzenia uprawy przy typowym dla danego rejonu (województwa) przebiegu pogody oraz przy uwzględnieniu wymagań co do stanowiska i agrotechniki tego gatunku. Tabela 1. Plon nasion i białka oraz długość okresu wegetacji odmian soi (lata badań 2019- 2021). Plon nasion (dt z ha) Wczesn w rejonach w Plon ość w wieloleciu w latach wieloleciu*(% Odmiany białka (skala wzorca) (kg z ha) 9o) 2019- 2020- 2021 2020 2019 PN CN PD -2021 -2021 bardzo wczesne i wczesne Wzorzec ** 31,1 33,2 35,1 31,3 26,8 26,7 31,4 40,1 Adessa 2,5 30,2 32,7 34,1 31,2 25,4 103 99 97 952 Antigua 3 28,5 30,4 32,8 28,0 24,6 91 94 94 881 Mayrika CCA 3 28,3 29,5 30,7 28,3 25,9 93 94 90 878 Erica 2,5 27,3 29,4 30,2 28,6 23,0 92 88 85 884 Ambella CCA 1 26,6 28,4 28,4 28,4 23,0 96 85 85 819 Marzena 2,5 30,9 27,7 904 Lajma CCA 2 32,3 817 średnio wczesne i średnio późne Adelfia 6 36,1 39,7 42,1 37,6 28,9 102 117 119 1135 Abaca 3,5 35,4 37,2 39,6 34,8 31,7 119 114 112 1091 ES Comandor 6 33,4 35,7 37,0 34,4 28,9 103 108 107 1084 Obelix CCA 5 33,0 35,7 36,4 35,0 27,7 112 111 104 1042 Magnolia PZO 3,5 32,8 35,3 36,2 34,4 27,9 104 109 103 1061 Sirelia CCA 5 32,5 34,3 34,8 33,8 28,8 107 109 99 998 Aurelina 6 32,2 34,7 36,5 32,9 27,1 94 104 104 1069 Abelina 4 32,2 34,2 35,4 32,9 28,3 108 105 102 1021 Karok 5 31,3 33,0 35,0 31,0 28,0 107 105 95 1034 Ceres PZO 5 31,3 32,6 28,9 36,2 28,9 111 113 109 1103 Viola 6 31,0 32,2 32,4 32,0 28,7 90 104 101 1009 Moravians CCA 6 30,9 33,1 35,2 31,0 26,5 99 100 102 1009 ES Bachelor 6 27,8 29,2 34,6 23,7 25,2 84 83 98 995 Amiata CCA 6 38,8 40,0 37,6 108 122 114 1184 Asterix 4,5 35,7 36,9 34,4 106 106 108 1075 Nessie PZO CCA 5 35,4 36,1 34,6 105 109 103 1069 Pamela 3,5 35,2 37,1 33,3 100 107 108 1022 Pula 6 35,1 35,2 34,9 114 106 96 1089 Wojtek 5 33,3 33,5 33,0 114 108 104 1013 RGT Stepa CCA 5 36,0 1088 Sussex CCA 4,5 36,0 1067 RGT Sigma CCA 5 35,1 1013 Viscount CCA 3,5 28,8 823 Mavka 5 27,6 845 Regina 6 31,9 26,6 1039 Aligator 6 30,7 25,6 925 GL Melanie 5,5 26,9 985 ES Favor 6 25,9 975 późne i bardzo późne Acardia CCA 6,5 35,1 36,7 40,0 33,4 31,9 107 113 114 1043 Achillea CCA 6,5 34,1 37,0 38,9 35,0 28,3 91 115 112 1100 Albiensis CCA 6,5 34,0 36,6 38,3 34,8 28,9 98 112 113 1067 Kofu CCA 7,5 33,8 35,3 36,2 34,4 30,8 92 112 108 1020 ES Compositor 7,5 33,7 32,5 35,6 29,3 36,3 85 92 110 968 CCA Tertia CCA 8 33,3 34,7 35,6 33,7 30,7 91 104 117 1061 ES Governor 6,5 32,8 35,2 37,5 32,9 27,9 92 107 106 1053 ES Conductor 7 32,5 34,5 35,5 33,5 28,6 99 107 102 1037 Sully 6,5 31,9 33,2 36,2 30,2 29,4 87 107 107 1097 ES Chancellor 7,5 31,8 33,6 35,0 32,1 28,4 85 102 111 1005 GL Susanna 7 31,3 31,6 35,6 27,5 30,7 92 96 106 997 Petrina 7 30,4 31,3 34,8 27,7 28,8 90 98 101 941 Favorit CCA 6,5 32,4 35,4 29,4 82 101 100 1008 Pompei CCA 9 26,6 29,1 24,1 48 80 92 780 Kapral CCA 9 25,5 27,4 23,6 46 74 91 739 Sahara CCA 6,5 39,7 1152 Orpheus 7 35,0 27,7 1058 Trumpf 7,5 29,5 1062 Coraline 7,5 29,3 1035 *w wieloleciu: 2019-2021 lub 2020-2021 (kursywa); rejony: PN województwa północne, CN – województwa pasa środkowego kraju, PD – województwa południowe; **wzorzec – wybrane odmiany z KR Tabela 2. Cechy rolniczo-użytkowe odmian soi (lata badań 2019-2021). Od Zawartość Choroby Wysokość siew osadzen Masa Równom bakteryj baktery u do białka tłuszczu włókna ia 1000 Wyle ierność na jna septori Odmiany dojrz ogólneg suroweg suroweg roślin najniższ nasio ganie dojrzewa plamisto ospow oza ałośc o o o ych n nia ść atość i strąków dni % s.m. skala 9º cm g skala 9º bardzo wczesne i wczesne Adessa 134 36,8 23,2 8,2 7,8 8,2 7,6 78 9,2 187 8,2 8,1 Antigua 135 36,2 22,3 7,3 7,9 8,2 8,0 82 9,8 200 8,4 7,8 Mayrika 135 36,2 22,2 8,0 7,5 7,8 7,4 90 11,7 166 7,2 7,8 Erica 132 37,8 21,8 7,9 7,3 7,9 7,7 80 9,9 185 7,7 8,0 Ambella 129 35,9 23,8 8,5 7,5 8,1 7,8 72 8,6 187 8,3 8,3 Marzena 133 35,8 22,3 7,8 7,1 8,0 7,7 83 9,8 179 8,1 7,8 Lajma 133 33,8 24,6 7,7 7,3 7,9 7,4 74 8,0 174 7,8 8,0 średnio wczesne i średnio późne Adelfia 147 36,8 22,6 7,4 8,3 8,3 8,2 76 10,5 195 7,9 7,7 Abaca 138 36,2 22,6 7,6 7,8 8,2 8,1 80 10,8 203 8,0 7,6 ES Comandor 145 37,9 21,5 7,6 7,3 8,5 7,7 85 11,6 202 7,7 7,9 Obelix 142 36,8 22,7 7,7 7,4 7,9 7,7 86 11,2 229 7,5 7,8 Magnolia 137 37,7 22,3 7,2 7,6 8,3 8,2 80 11,3 178 8,1 7,9 PZO Sirelia 143 35,8 23,5 7,7 7,1 8,2 7,9 85 10,7 200 7,6 7,9 Aurelina 146 38,8 22,1 7,7 7,7 8,5 7,8 85 11,8 205 8,1 7,8 Abelina 139 37,1 23,2 7,6 7,2 8,0 7,4 95 12,0 180 7,3 7,9 Karok 143 38,4 22,0 7,4 7,6 8,1 7,8 83 11,6 202 7,6 7,7 Ceres PZO 144 37,2 22,6 7,2 7,3 8,4 8,0 89 11,5 217 8,2 7,8 Viola 146 37,9 22,2 8,3 7,9 8,4 7,7 84 10,4 176 7,8 7,8 Moravians 146 38,1 21,6 7,4 7,8 8,2 7,9 89 11,4 200 7,9 7,7 ES Bachelor 146 41,5 19,8 6,9 8,2 8,2 7,7 83 10,5 187 8,4 7,5 Amiata 148 37,5 21,8 7,2 7,8 8,1 8,0 84 12,4 198 8,0 7,6 Asterix 143 37,3 22,0 7,6 6,0 8,3 7,8 84 10,6 187 8,1 7,6 Nessie PZO 145 37,5 22,0 7,0 7,6 8,1 8,0 86 11,3 189 7,4 7,7 Pamela 138 36,1 21,8 7,3 8,0 8,1 8,1 80 11,0 211 8,1 7,9 Pula 148 38,3 21,8 7,4 7,0 7,4 7,5 90 11,3 185 8,1 7,4 Wojtek 144 37,8 22,5 8,0 6,4 7,9 7,8 91 11,6 199 7,0 7,9 RGT Stepa 145 39,2 22,1 7,3 7,8 8,3 7,7 81 11,0 189 7,9 7,9 Sussex 143 38,6 21,8 7,1 7,8 8,4 7,5 82 11,4 188 8,0 7,9 RGT Sigma 144 37,7 22,3 7,4 8,0 7,8 7,4 86 11,6 189 6,1 7,9 Viscount 139 37,9 22,4 7,5 7,6 7,5 7,6 78 8,9 185 7,0 7,9 Mavka 145 36,4 22,7 8,1 7,7 7,6 8,0 90 11,8 194 6,7 7,5 Regina 148 39,1 21,4 7,1 7,4 8,1 7,7 81 10,3 215 7,7 7,4 Aligator 146 35,9 23,3 8,0 7,4 7,8 7,9 83 10,9 207 8,1 7,6 GL Melanie 142 37,1 22,4 7,6 8,0 8,0 85 11,4 198 8,0 8,0 ES Favor 144 38,1 21,9 7,1 7,4 8,0 80 10,7 196 7,9 7,6 Tabela 3. Cechy rolniczo-użytkowe odmian soi (lata badań 2019-2021). Od Zawartość Choroby Wysokość siew osadzen Masa Równomi baktery baktery u do białka tłuszczu włókna ia 1000 Wyle erność jna jna septori Odmiany dojrz ogólneg suroweg suroweg roślin najniższ nasio ganie dojrzewa plamist ospowa oza ałośc o o o ych n nia ość tość i strąków dni % s.m. skala 9º cm g skala 9º późne i bardzo późne Acardia 149 34,7 23,2 7,8 7,8 8,2 7,9 85 11,6 196 8,0 7,7 Achillea 149 37,8 22,3 7,2 7,9 8,4 7,9 77 11,4 207 8,2 7,6 Albiensis 149 36,6 22,0 7,1 8,2 8,5 8,1 90 12,0 236 7,8 7,7 Kofu 152 35,2 22,4 7,2 7,8 8,2 7,6 88 10,9 202 7,8 7,7 ES 153 36,8 23,0 7,6 7,3 8,4 8,2 88 13,0 212 8,0 7,7 Compositor Tertia 154 37,1 22,1 7,3 7,7 8,4 8,0 84 11,8 210 8,1 7,5 ES Governor 149 37,5 22,6 7,6 7,6 7,9 7,7 77 10,5 191 8,1 7,7 ES Conductor 151 37,2 22,6 7,5 8,0 8,0 8,0 90 12,0 188 7,6 7,6 Sully 149 40,0 21,9 7,4 7,6 8,2 7,5 89 11,4 198 7,8 7,7 ES Chancellor 153 36,9 22,3 8,0 7,4 8,4 8,0 86 12,3 200 8,1 7,6 GL Susanna 148 37,3 22,5 7,5 7,7 8,2 8,0 97 13,2 182 6,7 7,7 Petrina 151 36,2 22,6 7,7 7,5 8,1 7,5 82 10,5 187 7,3 7,4 Favorit 150 38,8 21,6 7,5 7,8 8,3 7,9 87 11,9 195 7,6 7,5 Pompei 165 37,2 21,5 7,6 8,1 8,3 8,2 86 13,3 188 7,7 7,3 Kapral 166 36,9 21,7 7,2 8,2 8,6 8,4 86 13,0 208 8,1 7,3 Sahara 151 37,5 21,7 7,1 7,7 8,3 7,9 86 12,8 186 7,8 7,8 Orpheus 146 39,1 21,7 7,7 7,9 8,4 7,9 80 11,2 213 8,1 7,6 Trumpf 149 36,9 22,9 8,1 7,3 8,0 7,8 101 13,6 193 6,2 7,6 Coraline 146 36,0 23,0 7,8 8,0 8,5 90 11,0 183 7,5 8,0 5 . PRZEDSIEWNA UPRAWA ROLI I SIEW 5.1 Uprawa roli Jednym z bardzo ważnych elementów integrowanej produkcji soi jest uprawa gleby. Zabiegi uprawowe stosowane przed siewem soi można podzielić na trzy główne grupy: 1. Uprawa pożniwna wykonywana latem i wczesną jesienią, 2. Uprawa wykonywana jesienią, 3. Przedsiewne zabiegi wykonane wiosną. Przygotowując stanowisko do uprawy soi należy pamiętać o staranności i terminowości. Jest to roślina wymagającą stanowiska wolnego od chwastów oraz o uregulowanych stosunkach powietrzno-wodnych. Zespół uprawy pożniwnej Pierwszym zabiegiem w zespole uprawy pożniwnej jest zerwanie ścierniska. Należy wykonać go bardzo szybko, najlepiej bezpośrednio po zbiorze przedplonu. Głównym celem tego zabiegu jest przerwanie parowania – straty wody z nieuprawianej po żniwach powierzchni są bardzo duże. Szybkie i dokładne zerwanie ścierniska sprawia, że wymieszane z glebą resztki pożniwne szybciej ulegają rozkładowi, a nasiona chwastów zaczynają kiełkować i szybko wschodzić. Pojawiające się na polu chwasty można bez problemu mechanicznie zniszczyć podczas kolejnych zabiegów uprawowych. Narzędziami wykorzystywanymi do zniszczenia ścierniska są: pług podorywkowy lub agregat ścierniskowy. Dawniej podstawowym narzędziem wykorzystywanym bezpośrednio po żniwach był pług podorywkowy. Obecnie, ze względu na wyższe koszty związane z wykorzystaniem tego narzędzia, jego miejsce zajęły inne, np. agregat ścierniskowy czy brona talerzowa. Dzięki agregatowi resztki pożniwne są mocno rozdrobnione i wymieszane z wierzchnią warstwą gleby, a praca wykonana jest dużo szybciej. Brona talerzowa stosowana jest w gospodarstwach nieposiadających agregatu. Wykorzystując ten sprzęt należy pamiętać, aby stanowisko na którym ma pracować było wolne od perzu właściwego, gdyż dojdzie do jego pocięcia i rozprzestrzenienia go na znaczną część pola. Po zniszczeniu ścierniska należy systematycznie niszczyć wschodzące chwasty i pobudzać do kiełkowania kolejne nasiona. Pozwoli to istotnie zmniejszyć zachwaszczenie w uprawie soi. Zespół uprawy jesiennej Głównym elementem zespołu uprawy jesiennej jest wykonanie orki przedzimowej, tzw. ziębli. Głębokość orki powinna odpowiadać miąższości warstwy ornej wynoszącej ok. 30 cm. Orka ta pozostawia glebę w ostrej skibie, dzięki czemu gleba dobrze przemarznie, a to wpływa na dobre jej pokruszenie i powstanie struktury gruzełkowatej. Ponadto pozostawienie gleby w ostrej skibie korzystnie wpływa na ilość zatrzymanej w okresie zimowym wody. Ma to bardzo duże znaczenie, gdyż w ostatnich latach notuje się niedobory wody, co niekorzystnie wpływa na rośliny. Aby uzyskać efekt ostrej skiby, należy pamiętać o odpowiednim ustawieniu pługa; stosunek głębokości do szerokości orki powinien wynosić 1,1–1,2. Gleba powinna być odpowiednio uwilgotniona. Orka na glebie nadmiernie uwilgotnionej może spowodować zniszczenie struktury gruzełkowatej oraz powstanie podeszwy płużnej. Zespół uprawy wiosennej Uprawa wiosenna to ostatni etap przygotowania gleby przed siewem soi. Wiosną prace polowe należy rozpocząć jak tylko można wjechać w pole. Sygnałem są bielejące skiby. Pierwszym zabiegiem jest wyrównanie powierzchni pola. Następuje wówczas przerwanie parowania oraz przyspieszenie ogrzania gleby. Narzędzia wykorzystywane do tego to włóka lub brona. Na gleby cięższe zalecane jest stosowanie włóki; na lżejszych – brony. Uprawę wiosenną należy ograniczyć do niezbędnego minimum, pamiętając, aby nie dopuścić do nadmiernego wzrostu wschodzących chwastów, a także przesuszenia gleby. Bezpośrednio przed siewem glebę należy doprawić na głębokość 5–6 cm za pomocą agregatu uprawowego. Istotne jest, aby pole na którym będzie uprawiana soja było wyrównane i bez kamieni – soję kosi się nisko; większość odmian, mimo prowadzonych od lat prac hodowlanych, nadal nisko wiąże dolne strąki. Na glebach lekkich często stosuje się wałowanie posiewne. Zabieg ten wyrównuje pole, a także wpływa korzystnie na podsiąkanie wody, co ma bezpośrednie przełożenie na kiełkowanie i wschody soi. Zabieg ten nie jest wskazany na gleby ciężkie – w przypadku wystąpienia intensywnych opadów deszczu może dojść do zaskorupienia gleby, istotnie utrudniając wschody soi. Soja nadaje się do coraz częściej stosowanego systemu uprawy bezorkowej. W tym przypadku należy, jednak, pamiętać o dokładnym wymieszaniu resztek pożniwnych z glebą. Pozostawienie ich na powierzchni istotnie ograniczy wschody roślin. Wpłynie to na obsadę roślin na m2, a także na ich kondycję. 5.2. Siew Soję należy wysiewać z kwalifikowanego materiały siewnego lub w kategorii standard w odpowiednio nagrzaną glebę – minimum 8°C. Umieszczenie nasion w chłodniejszej glebie sprawi, że wschody będą przedłużać oraz będą nierównomierne. Nasiona wschodzące wolniej będą w większym stopniu narażone na działanie mikroorganizmów, w tym patogenicznych bytujących w glebie, a co za tym idzie – w większym stopniu porażane przez choroby. Siew soi należy rozpocząć zgodnie z wymaganiami rośliny: fenologiczny termin to okres kwitnienia klonu zwyczajnego, a także koniec kwitnienia wiśni; termin kalendarzowy, w zależności od regionu kraju jest to okres od 20 kwietnia do 5 maja. Nie należy wysiewać soi ani zbyt wcześnie, ani zbyt późno. Pierwsze obarczone jest dużym ryzykiem wystąpienia przymrozów, niekorzystnie wpływających na plantację. Drugie prowadzi do przedłużenia wegetacji, niekorzystnie wpływając na dojrzewanie nasion. Tylko w przypadku, gdy soja wysiewana na stanowisku z tendencją do zaskorupiania, a przed planowanym siewem zapowiadane są silne opady deszczu – zabieg można wykonać dopiero po ustaniu opadów oraz obeschnięciu gleby. Za wczesnym siewem przemawia fakt, że dolne strąki osadzone są wyżej o 1–2 cm. Dobrze przeprowadzony siew to właściwie określona norma wysiewu. Określając ją należy pamiętać o parametrach materiału siewnego takich jak: masa tysiąca nasion – MTN, czystość i zdolność kiełkowania. Należy pamiętać, że odmiany różnią się masą tysiąca nasion. Równie ważnym parametrem wpływającym na normę wysiewu jest ilość roślin na m². Z badań wynika, że najwyższy plon osiągany jest przy obsadzie nasion wynoszącej 60–70 roślin/m². Nasiona soi istotnie różnią się MTN oraz zdolnością kiełkowania. Dlatego podczas określania normy wysiewu należy skorzystać ze wzoru: Obsada roślin na m² × Masa tysiąca nasion Norma wysiewu = Zdolność kiełkowania [g] [%] Kolejnym elementem siewu jest głębokość umieszczania nasion oraz rozstawa rzędów. Głębokość siewu – 3–4 cm. Głębsze umieszczanie nasion utrudnia wschody roślin. Rozstawa rzędów – 15–25 cm, przy wykorzystaniu siewnika zbożowego. Innym sposobem jest siew punktowy przy wykorzystaniu np. siewnika do buraków. Wówczas rozstawa rzędów wynosi 45 cm, a nasiona umieszczane są w rzędzie co 4–5 cm. W siewie punktowym obsada roślin na m² jest mniejsza i wynosi 44,4 rośliny. Tarcze siewnika do buraków należy wymienić na takie, których wielkość będzie dostosowana do wielkości nasion soi. Ten rodzaj siewu mimo wielu zalet, związany jest z dużym ryzykiem wystąpienia konkurencyjności rośliny uprawnej z chwastami. Roślina uprawna późno tworzy zwarty łan, przez co chwasty mają niezakłócony dostęp do wody i światła. Nasiona soi należy zaszczepić bakteriami brodawkowymi, szczepionką dedykowaną dla tej konkretnej uprawy. Jest to bardzo ważne, gdyż każda roślina z rodziny bobowatych może współżyć tylko z określonym gatunkiem bakterii brodawkowatych. Soja współżyje z bakteriami Bradyrhizobium japonicum. Zaszczepienie nasion szczepionką zawierającą te bakterie przyspiesza okres tworzenia brodawek korzeniowych, wpływając na przebieg symbiozy. Dzięki temu następuje wiązanie dużych ilości N2. Zaszczepiając nasiona soi popularną szczepionką Nitragina należy pamiętać, aby wszystkie czynności związane z szczepieniem wykonywać w miejscu zacienionym – pod wpływem promieni słonecznych bakterie giną. Szczepienie należy wykonać bezpośrednio przed siewem.

5.2. Siew Soję należy wysiewać z kwalifikowanego materiały siewnego lub w kategorii standard w odpowiednio nagrzaną glebę – minimum 8°C. Umieszczenie nasion w chłodniejszej glebie sprawi, że wschody będą przedłużać oraz będą nierównomierne. Nasiona wschodzące wolniej będą w większym stopniu narażone na działanie mikroorganizmów, w tym patogenicznych bytujących w glebie, a co za tym idzie – w większym stopniu porażane przez choroby. Siew soi należy rozpocząć zgodnie z wymaganiami rośliny: fenologiczny termin to okres kwitnienia klonu zwyczajnego, a także koniec kwitnienia wiśni; termin kalendarzowy, w zależności od regionu kraju jest to okres od 20 kwietnia do 5 maja. Nie należy wysiewać soi ani zbyt wcześnie, ani zbyt późno. Pierwsze obarczone jest dużym ryzykiem wystąpienia przymrozów, niekorzystnie wpływających na plantację. Drugie prowadzi do przedłużenia wegetacji, niekorzystnie wpływając na dojrzewanie nasion. Tylko w przypadku, gdy soja wysiewana na stanowisku z tendencją do zaskorupiania, a przed planowanym siewem zapowiadane są silne opady deszczu – zabieg można wykonać dopiero po ustaniu opadów oraz obeschnięciu gleby. Za wczesnym siewem przemawia fakt, że dolne strąki osadzone są wyżej o 1–2 cm. Dobrze przeprowadzony siew to właściwie określona norma wysiewu. Określając ją należy pamiętać o parametrach materiału siewnego takich jak: masa tysiąca nasion – MTN, czystość i zdolność kiełkowania. Należy pamiętać, że odmiany różnią się masą tysiąca nasion. Równie ważnym parametrem wpływającym na normę wysiewu jest ilość roślin na m². Z badań wynika, że najwyższy plon osiągany jest przy obsadzie nasion wynoszącej 60–70 roślin/m². Nasiona soi istotnie różnią się MTN oraz zdolnością kiełkowania. Dlatego podczas określania normy wysiewu należy skorzystać ze wzoru: Obsada roślin na m² × Masa tysiąca nasion Norma wysiewu = Zdolność kiełkowania [g] [%] Kolejnym elementem siewu jest głębokość umieszczania nasion oraz rozstawa rzędów. Głębokość siewu – 3–4 cm. Głębsze umieszczanie nasion utrudnia wschody roślin. Rozstawa rzędów – 15–25 cm, przy wykorzystaniu siewnika zbożowego. Innym sposobem jest siew punktowy przy wykorzystaniu np. siewnika do buraków. Wówczas rozstawa rzędów wynosi 45 cm, a nasiona umieszczane są w rzędzie co 4–5 cm. W siewie punktowym obsada roślin na m² jest mniejsza i wynosi 44,4 rośliny. Tarcze siewnika do buraków należy wymienić na takie, których wielkość będzie dostosowana do wielkości nasion soi. Ten rodzaj siewu mimo wielu zalet, związany jest z dużym ryzykiem wystąpienia konkurencyjności rośliny uprawnej z chwastami. Roślina uprawna późno tworzy zwarty łan, przez co chwasty mają niezakłócony dostęp do wody i światła. Nasiona soi należy zaszczepić bakteriami brodawkowymi, szczepionką dedykowaną dla tej konkretnej uprawy. Jest to bardzo ważne, gdyż każda roślina z rodziny bobowatych może współżyć tylko z określonym gatunkiem bakterii brodawkowatych. Soja współżyje z bakteriami Bradyrhizobium japonicum. Zaszczepienie nasion szczepionką zawierającą te bakterie przyspiesza okres tworzenia brodawek korzeniowych, wpływając na przebieg symbiozy. Dzięki temu następuje wiązanie dużych ilości N2. Zaszczepiając nasiona soi popularną szczepionką Nitragina należy pamiętać, aby wszystkie czynności związane z szczepieniem wykonywać w miejscu zacienionym – pod wpływem promieni słonecznych bakterie giną. Szczepienie należy wykonać bezpośrednio przed siewem.