Płodozmian w IPR – marchew

1. Stanowisko i płodozmian Marchew (Daucus carota L.) jest rośliną klimatu umiarkowanego i w stanie dzikim występuje na terenie całego kraju. Może być uprawiana na większości typów gleb występujących w Polsce, ale najładniejsze korzenie wytwarza na średnio ciężkich i lekkich glebach piaszczysto-gliniastych, bogatych w próchnicę, o przepuszczalnym podłożu. Marchew dobrze rośnie na glebach torfowych, ale termin wysiewu uzależniony jest od wilgotności podłoża w danym sezonie wiosennym. Nie nadają się do jej uprawy gleby bardzo ciężkie, zaskorupiające się, kamieniste oraz zlewne, podmokłe i bardzo kwaśne. Marchew dobrze znosi ekstremalne temperatury i kiełkuje już w temperaturze 5oC. Niska temperatura (<15oC) w okresie wykształcania korzeni źle wpływa jednak na ich wybarwienie, a w warunkach suszy sprzyja tworzeni korzeni krótszych i grubszych niż normalne. Przy niskim uwilgotnieniu gleby temperatury powyżej 30oC sprzyjają zaokrągleniu wierzchołka korzenia. Marchew szczególnie źle reaguje tylko na długotrwałą suszę lub nadmierną wilgotność gleby szczególnie w czasie wschodów. Na znaczny niedobór wody w glebie wrażliwa jest również w okresie intensywnego przyrostu korzeni, które stają się wtedy krótkie, często silnie rozwidlone oraz słabo wybarwione, włókniste. Największe zapotrzebowanie marchwi na wodę przypada na okres intensywnego przyrostu korzeni, tj. na ok. 2 miesiące przed zbiorem. Zbyt wysoka wilgotność w tym okresie, zwłaszcza w terminie zbiorów późnych sprzyja nadmiernym przyrostom korzeni i ich pękaniu. Marchew wykazuje dużą skłonność do nadmiernej kumulacji metali ciężkich, a zwłaszcza kadmu i ołowiu. Korzenie marchwi mają również tendencję do kumulacji azotanów, zwłaszcza odmiany bardzo wczesne i wczesne. Najwięcej azotanów kumuluje się w głowie i wierzchołku korzenia; więcej w walcu osiowym niż w korze pierwotnej. Tabela 1. Wykaz roślin zalecanych i zabronionych w systemie IP jako przedplon dla marchwi Rośliny zalecane Rośliny zabronione - zboża, kukurydza - marchew, pietruszka, pasternak – namnażanie patogenów - cebula, por, czosnek - seler, burak, ziemniak - pogorszenie struktury gleby - kapusty, kalafior, brokuł - pomidor, papryka – zmniejszenie zasobności gleby - rzodkiewka, rzodkiew - ogórek i inne dyniowate - rośliny bobowate - rzepak, rzepik, gorczyca - inne nawozy zielone Z uwagi na zagrożenie niektórymi szkodnikami (bawełnicę topolowo-marchwianą, mszycę wierzbowo-marchwiową) plantacji marchwi nie należy zakładać w pobliżu większych skupisk drzew (zwłaszcza topoli, wierzb, lasów iglastych) oraz krzewów i innych zarośli. Nie należy uprawiać marchwi również w pierwszym roku po oborniku. Zgodnie z obowiązującą listą obligatoryjnych czynności i zabiegów w systemie integrowanej produkcji marchwi, nie można jej uprawiać na tym samym polu częściej niż co 4 lata. Ze względu na gromadzenie patogenów w glebie nie można również uprawiać marchwi po takich roślinach jak: warzywa korzeniowe (marchew, pietruszka, seler, burak, pasternak), ziemniak Wykaz upraw, z różnych względów niekorzystnych jako przedplon dla marchwi przedstawia tabela 1.