Rozdział 2.1 – Stanowisko, płodozmian, warunki produkcjiPokaż treść
2.1. Stanowisko, płodozmian, warunki produkcji
Dynie najlepiej rosną na glebach żyznych, a więc próchnicznych, strukturalnych
i szybko nagrzewających się, chociaż do uprawy z rozsady nadają się również gleby torfowe.
Dynia wymaga gleb o dobrych stosunkach powietrzno-wodnych, dobrze utrzymujących
wilgotność (80-90%), najlepiej o niezbyt wysokim poziomie wody gruntowej (80-90 cm).
Odczyn gleby powinien być lekko kwaśny lub obojętny (pH 6,0-7,0). Konieczne jest
określenie odczynu gleby w roku poprzedzającym uprawę i wykonanie wapnowania, gdy
analiza gleby wykaże taką potrzebę. Ewentualne wapnowanie należy przeprowadzić jesienią,
pamiętając o tym, aby zabieg ten nie był wykonywany w roku, w którym zastosowano
obornik.
Dla dyni olbrzymiej, oleistej i piżmowej najlepsze są stanowiska nasłonecznione
i osłonięte od wiatru. Bardzo korzystnie reagują na uprawę z pasami ochronnymi ze
słonecznika, kukurydzy lub zbóż, które zapewniają roślinom odpowiedni mikroklimat
i chronią od wiatru. Dynie nie mają specjalnych wymagań, co do rośliny poprzedzającej
uprawę. Należy jednak przestrzegać zasady, aby gatunki należące do rodziny dyniowatych,
nie były uprawiane po sobie i po roślinach psiankowatych, ponieważ podlegają tym samym
chorobom i szkodnikom. Ze względów fitosanitarnych powinny wracać na to samo pole nie
wcześniej niż co cztery lata. W płodozmianie powinny znaleźć się rośliny bobowate, które
wzbogacają glebę w azot. Mogą to być warzywa, np.: fasola, groch, bób, lub rośliny
użytkowane rolniczo: ciecierzyca, lucerna, łubin, koniczyna, wyka, seradela w czystym siewie
lub w mieszankach z trawami (tab. 1 i 2). Dobrym przedplonem na glebach zwięzłych są
również zboża. Na stanowisku po zbożach dynie wymagają jednak nawożenia organicznego,
np. obornikiem lub kompostem. Przykłady następstwa roślin z wykorzystaniem gatunków
warzywnych przedstawia tabela 2. Dynie pozostawiają glebę w dobrej strukturze i wolną od
chwastów, dlatego są odpowiednim przedplonem dla wszystkich warzyw.
Tabela 1. Przykładowy płodozmian wieloletni uwzględniający dynie olbrzymią, piżmową
i oleistą
Rok Roślina
1 bobowate (np. koniczyna z trawami)
2 dynia
3 cebula
4 zboża (z wsiewką koniczyny)
Tabela 2. Gatunki warzyw do uprawy jako przedplon i poplon dla roślin dyniowatych
Roślina
przedplon warzywa wczesne i krótkoterminowe: korzeniowe „pęczkowe” (marchew,
(schodzący z pola najpóźniej do pietruszka, seler), kalarepa, kapusta pekińska, sałata, rzodkiewka, szpinak
połowy czerwca) ozimy
plon główny dynie
poplon
szpinak ozimy, rzodkiewka, sałata
(wchodzący na pole we wrześniu)
Dyni nie należy uprawiać po sobie, innych dyniowatych i psiankowatych ze względu
na możliwość infekcji przez te same agrofagi.
4-letni płodozmian eliminuje lub znacząco ogranicza patogeny i szkodniki zagrażające
dyni olbrzymiej, oleistej i piżmowej.