Rozdział 5 – Dobór odmianPokaż treść
5. Dobór odmian
Należy wybierać odmiany jak najmniej podatne na kumulację azotanów i metali ciężkich,
a także o wysokiej zawartość karotenów i cukrów. Szczególnie duże wymagania są stawiane
odmianom przeznaczonym do produkcji przetworów dla dzieci. Niezależnie od przeznaczenia,
dobra odmiana powinna odznaczać się: dużym udziałem plonu handlowego w plonie ogólnym,
małą skłonnością do zazielenienia korzeni, dobrym wybarwieniem (intensywność barwy
zwiększa się miarę wzrostu, oraz jest zależna od temperatury – jaśnieje w zbyt niskich i
wysokich temperaturach gleby), małym udziałem rdzenia w średnicy korzenia oraz intensywnym
jego zabarwieniem, nie różniącym się od zabarwienia kory, a także wysoką zdrowotnością. Duży
rdzeń jest cechą niepożądaną, gdyż jest mniej zasobny w składniki odżywcze, a gromadzi więcej
azotanów.
Odmiany przeznaczone:
na wczesny zbiór - powinny odznaczać się szybkim tempem wzrostu i szybkim
wybarwianiem korzeni;
do długiego przechowywania - powinny charakteryzować się długim okresem spoczynku;
na susz - wysoką zawartością suchej masy;
do przemysłu - powinny cechować się wysoką zawartością suchej masy, karotenoidów,
cukrów, równomiernym wybarwieniem na całym przekroju, małym udziałem walca osiowego
(np. spośród odmian przeznaczonych dla przemysłu wysoką zawartością β-karotenu
i stosunkowo niską zawartością azotanów odznaczają się takie odmiany jak: Anglia F1, Atol
F1, Carlo F1, Karotan, Kinga F1, Krakowia F1, Newton F1, Polka F1, Sefora F1, Sirkana F1,
Sunset F1;
jako tzw. „baby carrots” - marchew cięta i polerowana na kształt mini korzeni, do czego
wymagane są długie, najlepiej zaokrąglone korzenie np. odm. Imperator F1;
do sprzedaży - w opakowaniach jednostkowych powinny mieć gładką powierzchnię skórki i
zaokrąglony wierzchołek, co ułatwia ich mycie oraz decyduje o atrakcyjnym wyglądzie.
Odmiany marchwi różnią się znacznie pod względem długości okresu wegetacji. Pod tym
względem podzielone są na 5 grup: bardzo wczesne, wczesne, średniowczesne, średniopóźne i
późne.
Ze względu na wielkość i kształt korzeni wyróżnia się odmiany mini tzw. karotki (kuliste i
wydłużone) oraz tradycyjne o kształcie walca (zaokrąglony wierzchołek) lub stożkowe
(wydłużony, zaostrzony wierzchołek).
Oprócz tradycyjnych, pomarańczowych odmian coraz popularniejsze stają się odmiany
białe, żółte (np. Yellowstone F1, Mello Yello F1) a przede wszystkim fioletowe (tzw. czarne)
i o purpurowo-fioletowej skórce i korze pierwotnej oraz walcu osiowym o zabarwieniu od
pomarańczowego (np. Purple Haze F1) do purpurowego (np. Deep Purple F1). Odmiany
fioletowe zawierają barwniki o zdolności antyoksydacyjnej, ich sok jest wykorzystywany na
skalę produkcyjna jako spożywczy barwnik naturalny.