Materiał siewny i odmiany w IPR – kapusta włoska

2.5. Dobór odmian Wybór odmiany uzależniony jest od wielu czynników, z których najważniejsze to termin uprawy oraz przeznaczenie plonu. Mając określone powyższe parametry, można w znacznym stopniu zawęzić wybór. Poszczególne odmiany różnią się między sobą: plennością, smakiem, wczesnością, trwałością przechowalniczą, przydatnością do przetwórstwa czy też odpornością na patogeny. W przypadku kapusty włoskiej, w zależności od odmiany, główki mogą w znacznym stopniu różnić się od siebie kształtem, kolorem oraz zwięzłością. Wynika to bezpośrednio z budowy liści, bowiem te często różnią się grubością, unerwieniem czy stopniem pomarszczenia. Ważnym kryterium doboru odmiany jest również jej odporność lub tolerancja względem chorób i szkodników. Odmiany kapusty włoskiej ze względu na długość okresu wegetacji dzieli się na 4 główne grupy: wczesne (55-80 dni), średnio wczesne (80-110 dni), średnio późne (110-130 dni) i późne (130-160 dni). Odmiany wczesne uprawia się głównie z przeznaczeniem do bezpośredniego spożycia. Produkcję prowadzi się pod różnego rodzaju osłonami lub w polu. Cechy, jakimi powinna charakteryzować się dobra odmiana kapusty przeznaczona do uprawy wiosennej to: krótki okres wegetacji, mała podatność na przedwczesne wyrastanie pędów kwiatostanowych i duża tolerancja na spadki temperatury, które mogą wystąpić w okresie uprawy. Cechą pożądaną u odmian średnio wczesnych i średnio późnych jest możliwość przetrzymania dojrzałych roślin w polu, bez pogorszenia jakości główek, a u odmian późnych — przydatność do przechowywania. Informacje dotyczące odmian kapusty włoskiej można znaleźć na stronie internetowej Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych w zakładce „Dobór odmian do integrowanej produkcji roślin” (https://www.coboru.gov.pl/pdo/ipr). Do produkcji rozsady oraz w uprawie z siewu należy stosować materiał siewny kategorii co najmniej standard.

2.7. Produkcja rozsady Produkcję rozsady można prowadzić zarówno w multiplatach (rzadziej w pojedynczych doniczkach), jak również na rozsadniku. W przypadku produkcji na rozsadniku istotnym aspektem jest wybór odpowiedniego miejsca. Rozsadnik powinien być zlokalizowany na żyznej próchnicznej glebie z tendencją do szybkiego nagrzewania. Stanowisko powinno być również wolne od zachwaszczenia i patogenów. Jeśli chodzi o zasady fitosanitarne, to tak jak w przypadku upraw polowych nie należy zakładać rozsadnika w tym samym miejscu częściej niż co 4 lata. Przy sprzyjającej pogodzie siew nasion na rozsadniku w odkrytym gruncie można prowadzić od początku kwietnia do maja. W przypadku rozsadników zlokalizowanych w nieogrzewanych tunelach foliowych siew nasion rozpoczyna się już w marcu. Długość okresu produkcji trwa od 5 do 6 tygodni. Dawki i wybór zastosowanych nawozów powinny spełniać wymogi integrowanego nawożenia uwzględniając zasobność gleby w składniki pokarmowe i wymagania roślin. Jeżeli istnieje możliwość wyboru, to w pierwszej kolejności stosujemy nawozy organiczne (obornik, kompost) dostosowując dawkę do wymogów programu azotowego. Siew nasion można wykonać ręcznie lub przy pomocy siewnika. Odległość pomiędzy rzędami powinna wynosić 10- 15 cm, natomiast głębokość siewu 1,5-2 cm. Wielkość rozsadnika do zapewnienia rozsady na pole o powierzchni 1 ha powinna wynosić 100-150 m2. Obsiew takiej powierzchni wymaga zużycia od 200 do 300 g nasion. Drugim sposobem na wyprodukowanie rozsady jest stosowanie multiplatów (wielodoniczek). Jako podłoża do napełniania multiplatów używa się substratów torfowych, które są wzbogacone o składniki pokarmowe i odkwaszone. Substrat stosowany do produkcji rozsady nie może zawierać również nasion chwastów ani patogenów. Istnieje możliwość zastosowania zarówno gotowych substratów, jak również można je wykonać we własnym zakresie. W zależności od terminu produkcji wykorzystuje się multiplaty o różnych pojemnościach pojedynczej komórki. W przypadku kapusty wczesnej najczęściej stosowane są multiplaty o komórkach 90 cm3. W przypadku upraw średnio wczesnych oraz średnio późnych stosuje się multiplaty o pojemności komórek od 25 do 53 cm3. Do uprawy na zbiór późny można wykorzystywać multiplaty o wielkości pojedynczej komórki wynoszącej 15 cm3. Optymalna głębokość siewu nasion wynosi od 8 do 10 mm. Multiplaty z wysianymi nasionami warto ustawić na stelażach, które będą izolowały młode rośliny od podłoża, jak również ograniczą niebezpieczeństwo nadmiernego zalania systemu korzeniowego. Optymalna temperatura dla rozsady przygotowywanej pod osłonami wynosi: 18-20°C (po siewie), 14-16°C (po wschodach w ciągu dnia), 10-12°C (po wschodach w nocy). Po wytworzeniu 4 liścia temperatura nie powinna być niższa niż 12°C, co mogłoby doprowadzić do jarowizacji. Czas trwania produkcji rozsady wynosi około 8 tygodni dla kapusty wczesnej, od 5 do 6 tygodni dla średnio wczesnej i około 4 tygodni dla późnej. Rozsadę sadzi się w pole, gdy wykształci od 4 do 6 liści. Pod koniec okresu produkcji, na kilka dni przed sadzeniem, powinna ona również zostać zahartowana.