Rozdział 5.3 – Sposoby i terminy prowadzenia lustracjiPokaż treść
5.3. Sposoby i terminy prowadzenia lustracji
Do prowadzenia skutecznej ochrony przed chorobami niezbędne są informacje o ich
występowaniu, stopniu porażenia roślin przez sprawców chorób, a także ocena
powodowanych przez nie potencjalnych zagrożeń. Informacje takie dostarcza prawidłowo
wykonany monitoring, prowadzony w gospodarstwie, na określonym obszarze czy na terenie
całego kraju. Monitoring to regularne lustracje występowania organizmów szkodliwych
(patogenów, szkodników czy chwastów) na plantacjach oraz zachodzących w nich zmianach
w określonym czasie. Monitoring wymaga określenia organizmu szkodliwego, który będzie
poddany obserwacji, wyboru metody i częstotliwości obserwacji. Pojawienie się agrofagów
w nasileniu zagrażającym roślinom uprawnym wiąże się z podejmowaniem decyzji
o wykonaniu zabiegu środkiem ochrony roślin.
Do podejmowania decyzji o konieczności wykonania zabiegu środkiem ochrony roślin
wykorzystywane są w niektórych krajach komputerowe systemy wspomagania decyzji
opracowane dla różnych gatunków roślin.. Zapobieganie i zwalczanie agrofagów w uprawach
grochu siewnego należy prowadzić w oparciu o sygnalizację pojawu patogenów oraz np.
Program Ochrony Roślin Warzywnych, opracowywany corocznie przez zespół pracowników
Instytutu Ogrodnictwa – PIB, drukowany w formie książki, dostępny na stronie:
https://www.inhort.pl/serwis-ochrony-roslin/ochrona-roslin-rosliny-warzywne/rosliny-
warzywne-programy-ochrony/. Ułatwieniem w podejmowaniu decyzji są też komunikaty na
temat aktualnych zagrożeń ze strony agrofagów. Podczas prowadzenia monitoringu
patogenów można korzystać z „Poradnika sygnalizatora grochu siewnego”, który dostępny jest
na stronie internetowej Instytutu Ogrodnictwa-PIB w Skierniewicach
https://www.inhort.pl/sygnalizacja-agrofagow-poradniki-rosliny-warzywne/.
5.3.1. Sposoby zapobiegania chorobom
Zapobieganie występowaniu i rozprzestrzenianiu się organizmów szkodliwych
w uprawach grochu, wiąże się ze stosowaniem środków higieny fitosanitarnej, do których
zaliczamy następujące elementy uprawy:
Staranny zbiór rośliny przedplonowej, który zapobiega pozostawieniu na polu nasion roślin
uprawnych i chwastów oraz ich organów wegetatywnych (np. korzenie, bulwy). Osypane
nasiona chwastów są źródłem zwiększonego zachwaszczenia, natomiast nasiona
niektórych roślin uprawnych mogą stanowić problem w uprawach następczych, np.
samosiewy rzepaku.
Dokładne przykrycie na polu resztek pożniwnych, przyspieszające proces ich rozkładu przez
mikroorganizmy glebowe. Resztki te są miejscem zimowania niektórych patogenów
i szkodników.
Zapobieganie przedostawaniu się nasion chwastów na plantacje grochu siewnego
z terenów sąsiednich i niedopuszczanie do wydania nasion przez chwasty na miedzach,
skarpach czy poboczach. Jest to szczególnie ważne w przypadku gatunków, których nasiona
mogą być łatwo przenoszone przez wiatr lub zwierzęta. Kwitnące chwasty mogą zwabiać
szkodniki zasiedlające uprawę grochu siewnego, natomiast nasiona chwastów są źródłem
zwiększonego zachwaszczenie pola w latach następnych.
Systematyczne obserwacje plantacji grochu siewnego i rozpoznawanie występujących
organizmów szkodliwych oraz określanie nasilenia i obszaru ich występowania.