Materiał siewny i odmiany w IPR – burak ćwikłowy

5. Dobór odmian Odmiany buraków ćwikłowych różnią się między sobą: - kształtem korzeni spichrzowych (spłaszczone, kuliste, wydłużone); - długością okresu wegetacji (wczesne, średnio-wczesne, późne); - zawartością suchej masy, cukrów i innych składników pokarmowych; - wybarwieniem miąższu (zawartością barwników betalainowych); - odpornością na choroby; - skłonnością do „pośpiechowatości”; - skłonnością do gromadzenia azotanów oraz metali ciężkich i innymi cechami Odmiany przeznaczone do uprawy integrowanej, przede wszystkim winny odznaczać się: niską skłonnością do kumulacji azotanów i metali ciężkich, wysoką odpornością na choroby, dobrą plennością i trwałością przechowalniczą, oraz odpowiednią jakością, zgodną z wymaganiami konsumentów i przemysłu przetwórczego. Dobra odmiana buraka ćwikłowego powinna odznaczać się także dużym udziałem plonu handlowego w plonie ogólnym oraz brakiem skłonności do szybkiego przerastania. Korzenie o zbyt dużej średnicy posiadają miąższ gorszej jakości. Na ogół najbardziej pożądaną frakcją są korzenie o średnicy 5 do 8 cm. Oprócz tego dobra odmiana powinna charakteryzować się intensywnym i równomiernym zabarwieniem miąższu, bez wyraźnych pierścieni na przekroju. Pożądane jest, aby pierścienie były wąskie i mało widoczne. Barwa i intensywność miąższu zależy od poziomu zawartości w korzeniach barwników betalainowych, tj. betaniny i wulgaksantyny oraz ich wzajemnego stosunku, który waha się w zależności od odmiany od 2 do 5. Przy większym stosunku betaniny do wulgaksantyny barwa miąższu jest fioletowo-czerwona, a przy niższym czerwona lub pomarańczowo- czerwona. O smaku buraków w dużej mierze decyduje zawartość w nich cukrów. Przy wyższych zawartościach cukrów ich smak jest lepszy. Ponadto dobra odmiana powinna odznaczać się małą skłonnością do przedwczesnego wybijania w pędy kwiatostanowe (bardzo ważne w uprawie wczesnej), a także dużą odpornością na choroby, a zwłaszcza chwościka burakowego. Skórka korzeni powinna być gładka o barwie ciemnoczerwonej. Niekorzystną cechą, zwłaszcza w uprawie buraków na świeży rynek, jest korkowacenie skórki. Wybór konkretnej odmiany zależy od celu uprawy oraz przeznaczania plonu. Do uprawy na wczesny zbiór pęczkowy szczególnie polecana jest odmiana Wodan F1, o bardzo małej skłonności do wybijania w pędy kwiatostanowe, a także Action F1, Egipski i Crosby. Do produkcji suszu wymagane są odmiany o dużej zawartości suchej masy. Z zalecanych do produkcji integrowanej odmian dużą przydatnością do tego celu odznaczają się odmiany: Nochowski, Czerwona Kula i Opolski. Do produkcji naturalnych barwników spożywczych największą przydatnością odznaczają się odmiany Nochowski, Ceryl i Chrobry, ale bardzo przydatne są również Patryk, Crosby i Okrągły Ciemnoczerwony. Do konserwowania w postaci plastrów najlepsze są odmiany o wydłużonym, cylindrycznym kształcie takie jak Alto, Taunus, Opolski i Rywal.