Materiał siewny i odmiany w IPR – brokuł

2.3. Produkcja rozsady Brokuł uprawia się z rozsady, przygotowanej w wielodoniczkach o pojemności komórki 25-53 cm3 (96-160 komórek w tacy – im wcześniejszy termin tym większe doniczki) lub kostkach torfowych (16 cm3) ustawionych w mnożarkach (najwcześniejsze terminy sadzenia) lub na lekko zacieniowanym i osłoniętym od deszczu rozsadniku (do uprawy letniej i jesiennej). Wielodoniczki ustawia się na stołach z siatki lub pomostach ze skrzynek, aby zapewnić cyrkulację powietrza i samoregulację temperatury wokół strefy korzeniowej. Kostki torfowe – na podkładzie z nowej lub odkażonej folii. Odizolowanie strefy korzeniowej rozsady od gruntu jest szczególnie ważne na rozsadnikach, ponieważ zabezpiecza przed wniknięciem patogenów i substancji szkodliwych dla młodych korzeni (np. podpłynięcie zanieczyszczonej wody). Rozsady należy produkować w gotowych substratach torfowych, wolnych od patogenów chorobotwórczych i szkodników, co należy potwierdzić dowodem zakupu substratu, który należy zachować do kontroli. Najlepszym podłożem dla rozsad jest substrat torfowy o pH 6,5 i frakcji 0-6 mm, zawierający specjalistyczny nawóz wieloskładnikowy w ilości 1 kg/m3. Produkcja rozsady tylko z materiału siewnego kategorii kwalifikowany lub standard (lub wysiew w pole takiego materiału). Należy przechowywać etykiety oraz dowód zakupu materiału siewnego; a w przypadku zakupu rozsady dokument dostawcy i paszport roślin. Możliwa jest również produkcja rozsady rwanej na rozsadniku gruntowym, na późne terminy sadzenia (Tabela 1), ale zwiększa to ryzyko infekcji na rozsadniku i po sadzeniu (poprzez korzenie uszkodzone w czasie wyrywania). Ponadto róże, główne u takich roślin, dorastają nierównomiernie i zbiory mogą trwać nawet 6 tygodni (u roślin z wielodoniczek 2-3 tygodnie). Okres produkcji rozsady trwa około 5 tygodni do nasadzeń wczesnych i 3-4 tygodnie na terminy letnie i jesienne. W tym czasie należy jej zapewnić optymalne warunki wzrostu (w czasie kiełkowania: 18-20°C, po wschodach: 14-18°C w dzień i 10-12°C w nocy. Rozsada do wczesnych nasadzeń powinna być doświetlana, ponieważ w warunkach niskiej intensywności światła może znikać stożek wzrostu. W późniejszym okresie lub jeśli doświetlanie nie jest możliwe, należy rozsadę opryskiwać nawozem z borem co stymuluje inicjację pędu kwiatostanowego. W przypadku bardzo młodych roślin zalecaną dawkę nawozów najlepiej zmniejszyć o 50%, ale zastosować 2-3 zabiegi co 7 dni. Rozsadę do upraw wczesnych należy zasilić wieloskładnikowym nawozem (0,1-0,2%), na 3-7 dni przed sadzeniem. Należy bezwzględnie dbać o równomierną wilgotność podłoża. Najlepiej jest nawadniać rozsady za pomocą zraszaczy podwieszanych, belki zraszającej, ewentualnie przez sitko na wylocie węża - pamiętając by strumień zawsze kierować na rośliny pionowo i przesuwać go powolnymi, równomiernymi ruchami. Częstotliwość nawadniania zależy od temperatury, wilgotności i możliwości transpiracyjnych roślin. Im wyższe temperatury, bardziej suche powietrze i/lub starsze rośliny, tym częstsze nawadnianie (nawet 2-3 razy dziennie). Tabela 1. Okresy uprawy brokułu Okres uprawy Termin siewu Termin sadzenia Termin zbiorów Wczesnowiosenny 2-3 dek. II IV k. V – 1 dek. VI 2-3 dek. VI (róże główne) Wiosenny 2-3 dek. III 1 dek. V 1-2 dek. VII (róże boczne) Letni 2-3 dek. IV 1-2 dek. VI 2 dek. VII – 3 dek. VIII 1-2 dek. VI 2-3 dek. VII od p. IX – 1 dek. X (róże główne) Jesienny (1 dek. VII) (1 dek. VIII) X-XI (róże boczne) 3-5 dni przed sadzeniem rozsady dobrze jest zastosować roztwór nawozu wapniowego (np. saletra wapniowa 0,3% dokorzeniowo), stymulatory wzrostu do podlania lub namoczenia korzeni. Zabiegi te sprzyjają szybkiemu ukorzenianiu się roślin i zmniejszają niebezpieczeństwo prażenia korzeni już u bardzo młodych roślin. Rośliny przygotowane do sadzenia powinny być dobrze podlane, a tuż przed sadzeniem wskazane jest zastosowanie preparatów zabezpieczających przed nadmierną transpiracją Jest to szczególnie istotne w czasie upalnej pogody, bowiem ogranicza więdnięcie roślin. Rozsady najlepiej przyjmują się, gdy sadzimy je do wilgotnej gleby (ok. 70% p.p.w.). Wówczas po posadzeniu można uprawę tylko deszczować w ilości ok. 10 mm opadu, aby przyspieszyć związanie bryły korzeniowej z glebą. Na polach potencjalnie zakażonych kiłą kapusty, takie postępowanie zmniejsza „napływ” zarodników grzyba w bezpośrednie sąsiedztwo młodych korzeni. Dobrej jakości rozsada ma nie więcej niż 5 liści, średnicę pędu <5 mm i brak widocznych zawiązków róży. Z nieprawidłowej rozsady uzyskuje się znaczny procent róż niehandlowych.

2.8. Dobór odmian Do każdego okresu uprawy poleca się specjalnie wyselekcjonowane odmiany, ale są również odmiany uniwersalne, które można uprawiać od wiosny do jesieni (Tabela 2). W zależności od przeznaczenia można wybierać odmiany o różach osadzonych na mniej lub bardziej rozwidlonych głąbikach, ale zawsze najlepsze są te z różami o kopulastym kształcie, gładkiej powierzchni i drobnych pąkach, co ułatwia spływanie wody i zmniejsza niebezpieczeństwo zagniwania. Siła wzrostu, rozłożystość, wielkość liści i ich ustawienie to cechy, które należy brać pod uwagę planując mechaniczne uprawki pielęgnacyjne. Im odmiany bardziej odporne na stresy abiotyczne (klimat, właściwości gleby, nawożenie) i biotyczne (choroby), tym więcej możliwości ograniczenia nawadniania i ochrony roślin. Tabela 2. Przydatność wybranych odmian brokułu do uprawy w różnych cyklach produkcyjnych i ich przeznaczenie Okres Cykl termin Przezna- Odmiana uprawy Cechy charakterystyczne uprawy zbioru czenie (dni) Batavia F1 45-65 Eos F1 V Pod osłony i do Stromboli F1 65-70 gruntu Odporność na stres abiotyczny, Del Rico F1 60-65 V-VII zwłaszcza na wysokie temperatury Podatność na zanikanie stożka wzrostu. wczesny Wysoka tolerancja świeży rynek niskich temperatur Brak róż Wysoka odporność Chronos 62-68 bocznych na mączniaka V rzekomego krzyżowych, czarną zgniliznę krzyżowych, czerń krzyżowych Wysoka odporność Aquiles F1 63-65 na zanikanie stożka wzrostu Duża tolerancja Agassi wysokich temperatur Silny wigor Podatna na zanik stożków wzrostu Brak lub średnio- Wymagający pod przetwórstwo 65-75 VII-X słabe wczesny względem świeży rynek Naxos F1 wyrastani pokarmowym e róż Na słabe gleby bocznych Odporność na mączniaka rzekomego Okres Cykl termin Przezna- Odmiana uprawy Cechy charakterystyczne uprawy zbioru czenie (dni) krzyżowych, czarną zgniliznę krzyżowych, czerń krzyżowych Wysoka tolerancja niskich temperatur Brak lub Wysoka odporność słabe na bakteriozy i szarą Chronos F1 62-68 wyrasta- pleśń, czarną nie róż zgniliznę bocznych krzyżowych, czerń krzyżowych Lord F1 Wysoka odporność Chevalier F1 na mączniaka 65-80 mrożenie (cms) Steel rzekomego i mokrą F1 zgniliznę bakteryjną słabe Silny system Parthenon F1 wyrastani korzeniowy świeży rynek Pharos F1 e róż Odporna na stres bocznych abiotyczny Marathon F1 przemysł 68-77 Silne krzewienie Olympia F1 świeży rynek Odporna na warunki klimatyczne, czarną Quinta F1 70-80 VIII-X zgniliznę krzyżowych, czerń krzyżowych słabe Odporna na anomalie wyrasta- pogodowe, warunki świeży rynek nie róż uprawy, wysokie mrożenie bocznych temperatury, mokrą Volta F1 85-90 zgniliznę bakteryjną, IX-X brązowienie róży oraz tolerancyjna na mączniaka rzekomego. świeży rynek Batory 80-85 Odporna na stresy przetwórstwo odporna na wykwitanie mrożenie Beaumont F1 Wysoka odporność świeży rynek X-XI na fuzariozę standardowa jesienny Słabe Wysoko osadzona Monaco F1 odmiana do wyrasta- róża 75-90 mrożenia późno- nie róż Wysoka odporność jesienny bocznych na bakteriozy i szarą pleśń, czarną Parthenon F1 IX-XI mrożenie zgniliznę krzyżowych, czerń krzyżowych Okres Cykl termin Przezna- Odmiana uprawy Cechy charakterystyczne uprawy zbioru czenie (dni) Odporna na kiłę i świeży rynek Monclano F1 85-90 IX-X choroby grzybowe przetwórstwo Bardzo odporny na Bay 65-75 VI-IX wysokie temperatury świeży rynek Meadows i suszę Jerrmy F1 75-80 (cms) Brak róż Forester F1 bocznych 80-85 (cms) Róże boczne po Odporny na choroby Termin przemysł uniwer- Ironman F1 68-80 ścięciu grzybowe i zbioru świeży rynek salny róży bakteryjne zależy głównej od Orantes Fa Tolerancyjny na terminu warunki świeży rynek 70-75 sadzenia klimatyczno- przemysł glebowe Troll F1 świeży rynek Bardzo dobra (w sezonie) zdrowotność mrożenie (jesienią)