Materiał siewny i odmiany w IPR – szparagi

5.1. Odmiany Niezwykle ważny, ze względu na wieloletni charakter uprawy szparaga, jest dobór właściwej odmiany zarówno do warunków jak i metod uprawy – na bielone czy zielone wypustki. Aktualnie uprawiane odmiany można podzielić na dwie zasadnicze grupy – całkowicie męskie i dwupienne, a więc mające osobniki męskie i żeńskie. Wyższy potencjał plonowania mają odmiany pierwszej grupy, ale są też bardziej wymagające co do jakości gleby, nawożenia i nawadniania. Odmiany te w zasadzie nie wytwarzają nasion, dzięki czemu plantacja nie jest zachwaszczana przez trudne do zwalczenia siewki szparaga. Przy wyborze odmiany do integrowanej uprawy obok jakości wypustek i wielkości plonu szczególną uwagę należy zwrócić na odporność na choroby. Jest to ważniejsze, że zgodnie z aktualnymi zaleceniami ochrony roślin nie można stosować do ich zwalczania żadnych fungicydów. Korzystną cechą jest luźny pokrój roślin zmniejszający ryzyko porażenia przez choroby. Odmiany podatne na choroby pędów mają najczęściej gęsty pokrój. Należy sadzić je w większych odległościach między rzędami, aby zapewnić swobodny przepływ powietrza, przyspieszający obsychanie i starannie oraz terminowo wykonywać zabiegi ochrony roślin. Ważne są również wymagania w stosunku do stanowiska i agrotechniki. Odmiana uprawiana w mało przydatnym dla niej środowisku jest bardziej podatna na choroby, a skutki porażenia roślin przez choroby w tych warunkach są spotęgowane. Dobra odmiana powinna charakteryzować się grubymi wypustkami, które łatwiej znajdują nabywców w kraju i za granicą. Bardzo cenioną zaletą jest też wczesność plonowania, gdyż ceny uzyskiwane w pierwszym okresie zbiorów są zwykle najwyższe. Wypustki powinny być smaczne, mało włókniste oraz mieć ścisłe główki i przylegające łuski. Ścisłość główki jest najważniejszą cechą jakościową dobrej odmiany do uprawy na zielone wypustki. Pędy asymilacyjne powinny być wysokie, sztywne, późno żółknące i zasychające oraz wysoko rozgałęziające się. Znając właściwości odmiany, odpowiednio trzeba dostosować warunki i sposób uprawy. Gdy odmiana jest podatna na fuzariozy, to szczególną uwagę zwraca się na właściwości gleby i zdrowotność karp, ich zaprawienie i unikanie warunków stresowych, na przykład suszy, czy też zbyt długo trwających zbiorów. Wyniki badań przeprowadzonych w różnych krajach wskazują, że odmiany są przydatne do uprawy w warunkach środowiska podobnych do tych, w których zostały wyhodowane. Na podstawie wyników badań prowadzonych od 1974 roku przez Katedrę Warzywnictwa Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu najbardziej przydatne do uprawy w naszym kraju okazały się odmiany holenderskie i niemieckie, a mniej – francuskie i amerykańskie. Odmiany holenderskie to obecnie wyłącznie odmiany o osobnikach męskich; niektóre, jak np. ‘Gijnlim’ czy ‘Backlim’ są uprawiane u nas od wielu lat, a inne, jak np. ‘Grolim’, ‘Avalim’ ‘Cumulus’ czy ‘Prius’ są znane od niedawna. Odmiany niemieckie – całkowicie męskie jak ‘Rapsody’, ‘Ravel’, ‘Ramada’, ‘Ramires’ czy ‘Raphaello’ charakteryzują się silnym wzrostem, luźnym pokrojem i znaczną tolerancyjnością na szarą pleśń, większą od odmian francuskich czy holenderskich. Odmiany francuskie okazały się przeważnie mało przydatne do uprawy w naszym kraju, a większość z nich była ponadto wrażliwa na choroby. Odmiany amerykańskie, szczególnie pochodzące z Kalifornii, są w większości nieprzydatne do uprawy w Polsce. Bardzo ważna jest zdrowotność karp, które nie powinny być porażone przez Fusarium powodujące przedwczesne zamieranie roślin na plantacjach. Nie wolno stosować materiału porażonego przez choroby. Zakupiony materiał powinien więc posiadać świadectwo zdrowia. Producent musi skontrolować całość otrzymanego materiału rozmnożeniowego pod kątem braku występowania chorób i szkodników.