Monitoring w IPR – śliwa

2. Progi zagrożenia oraz sposoby i terminy prowadzenia lustracji Podstawowym celem lustracji jest ocena stanu zagrożenia przez szkodniki. Zabieg preparatem chemicznym, powinien być wykonany w wypadku wystąpienia liczebności szkodnika równej lub wyższej niż próg zagrożenia (tabela 13). Najczęstszym sposobem prowadzenia lustracji jest kontrola wizualna, przy prowadzeniu której bardzo pomocna jest lupa o 6-10-krotnym powiększeniu. Poszczególne organy drzewa liście, (rozety kwiatowe i liściowe, pędy, gałęzie) powinno się przeglądać bezpośrednio w sadzie. Są jednak takie szkodniki, jak na przykład szpeciele (a także przędziorki), których liczebności nie można określić w sadzie. Należy wówczas pobrać odpowiednie próby do przeprowadzenia oceny liczebności przy użyciu binokularu. Organy roślinne należy wybierać losowo, nie sugerując się ewentualnymi objawami uszkodzeń lub żerowania. Innym sposobem lustracji jest metoda strząsania na płachtę entomologiczną. Jest ona bardzo pożyteczna zwłaszcza do określenia liczebności takich owadów, jak: chrząszcze roślinożerne i drapieżne, pluskwiaki oraz gąsienice i larwy wielu gatunków owadów, które żerują na drzewach. Do określenia obecności i nasilenia występowania owocówki śliwkóweczki koniecznie stosować pułapki z feromonem, a do sygnalizacji obecności i przebiegu lotu owocnic śliwowych obowiązkowo stosować białe pułapki lepowe. W przypadku sadów śliwowych można wykorzystać także pułapki z feromonem do monitoringu zwójkówek, pułapki lepowe do monitoringu owocnic oraz pułapki z płynem wabiącym do monitoringu muszki plamoskrzydłej. Pułapki należy wywiesić przed wyznaczonym terminem lustracji (Tabela 13). Pułapki powinny być stosowanie zgodnie z zaleceniami ich producenta i z uwzględnieniem warunków środowiskowych konkretnego sadu (w tym doboru odmian, nasilenia występowania szkodnika w sąsiadujących sadach, liczebności szkodnika w sadzie w minionych sezonach). Tabela 13. Progi zagrożenia oraz sposoby lustracji i terminy prowadzenia lustracji. Gatunek Termin lustracji Sposób lustracji Próg zagrożenia szkodnika Misecznik okres na 20 losowo 30 larw na 1 odcinek śliwowiec nabrzmiewania wybranych drzewach gałęzi długości 30 cm (Parthenolecanium pąków przejrzeć po 5 gałęzi corni) długości 30 cm (ich dolną stronę) na obecność larw misecznika Mszyce kwiecień – lipiec co 14 dni, przeglądać 1 drzewo z koloniami (Aphididae) ulistnienie na 50 losowo mszyc w próbie 50 sztuk. wybranych drzewach Owocnice jasna i biały pąk kwiatowy białe pułapki lepowe do 80 owadów dorosłych żółtoroga do końca kwitnienia odłowu owadów odłowionych na 1 (Hoplocampa dorosłych, sprawdzać pułapkę do końca minuta, co 2-3 dni kwitnienia Hoplocampa flava) Przędziorek okres bezlistny drzewprzejrzeć z 40 drzew po skala 5-stopniowa1: 0 i 1 - owocowiec jednej 2-3-letniej gałęzi nie zwalczać przed (Panonychus ulmi) na obecność zimowych kwitnieniem, 2 – wykonać jaj przędziorka lustrację w fazie białego owocowca pąka, 3 i 4 - niezbędny zabieg przed kwitnieniem biały pąk, przejrzeć z 40 losowo średnio 3 i więcej form koniec kwitnienia wybranych drzew po 5 ruchomych przędziorków do końca czerwca liści (200) na 1 liść lipiec i dalej co 14 przejrzeć z 40 losowo średnio 3-5 i więcej form dni wybranych drzew po 5 ruchomych przędziorków liści (200) na 1 liść Przędziorek biały pąk, przejrzeć z 40 losowo średnio 3 i więcej form chmielowiec koniec kwitnienia wybranych drzew po 5 ruchomych przędziorków (Tetranychus do końca czerwca liści (200) na 1 liść urticae) lipiec i dalej co 14 przejrzeć z 40 losowo średnio 3 i więcej form dni wybranych drzew po 5 ruchomych przędziorków liści (200) na 1 liść Pordzewiacz okres bezlistny z 20 losowo wybranych 10 osobników/1 pąk lub śliwowy (Aculus drzew pobrać po 1 20 osobników na 10 cm fockeui) pędzie i policzyć bieżących pędu. zimujące samice. Na pędach 1-rocznych przejrzeć pąki, na starszych również fałdy i spękania skórki połowa maja do co 14 dni pobrać z 20 5 - 20 osobników na 1 połowy lipca drzew po 10 liści i cm2 liścia przejrzeć pod binokularem na każdym liściu 1 cm2 dolnej powierzchni w pobliżu nerwu głównego. Owocówka Pułapki z Sprawdzać pułapki co Kilkanaście i więcej śliwkóweczka feromonem 2-3 dni, każdorazowo motyli odłowionych w (Laspeyresia zawiesić w sadzie usunąć odłowione pułapkę w ciągu funebrana) w pierwszej połowie motyle a ich liczbę kolejnych dni; zabiegi maja zapisać w notatniku. wykonać w czasie licznych wylotów motyli i składania jaj. początek czerwca i przejrzeć z 20 drzew po 1-2 świeże jaja lub dalej co 1-2 20 zawiązków (400) świeże wgryzy w próbie tygodnie do końca 100 owoców sierpnia Zwójka zielony pąk lub przejrzeć z 20 drzew po 6-10 gąsienic w próbie różóweczka początek białego 10 rozet liściowych 200 rozet (Archips rosana) pąka (razem 200) Piędzik przedzimek (Operophtera brumata) Znamionówka koniec lipca, przejrzeć ulistnienie na 2-3 drzewa z obecnością tarniówka (Orygia pierwsza połowa 50 losowo wybranych gąsienic antiqua) sierpnia drzewach II pokolenie Muszka Od czerwca do Zawiesić pułapki z Szkodnik o bardzo dużym plamoskrzydła zbioru owoców płynem wabiącym i znaczeniu, uszkadza (Drosophila systematycznie owoce. Stwierdzenie suzukii) sprawdzać odłowione much w pułapce muchy 1 - stopień pokrycia pędów jajami przędziorków: 0 - jaja nie występują, 1 - bardzo małe (trudno zauważyć, pojedyncze jaja), 2 - umiarkowane (grupy jaj o średnicy około 0,5 cm), 3 - silne (grupy jaj o średnicy od 0,5 cm do 1 cm), 4 - bardzo silne (czerwone plamki o średnicy większej niż 1 cm)