Monitoring w IPR – grusza

2. Progi zagrożenia oraz sposoby i terminy prowadzenia lustracji Podstawowym celem lustracji jest ocena stanu zagrożenia ze strony szkodników. Trzeba mieć jednocześnie świadomość, że każdy sad to odrębna jednostka agroekologiczna. Nie można więc sytuacji stwierdzonej w jednym sadzie odnosić do innych, choćby blisko położonych. Każdy sad, wymaga więc odrębnej lustracji. Podstawą lustracji jest losowy wybór drzew do kontroli w taki sposób, aby reprezentowały one całą powierzchnię obiektu (kwatery, sadu) oraz w takiej ilości, aby uzyskać próbę reprezentatywną. W sadach o jednolitej konfiguracji terenu i otoczenia prowadzenie lustracji jest znacznie łatwiejsze, gdyż takim losowym przeglądaniem można objąć kilka hektarów. W obiektach położonych na terenach o zróżnicowanym ukształtowaniu lub sąsiadujących z kompleksami leśnymi, lub zwartymi dużymi kompleksami zadrzewień, poszczególne partie sadu, różniące się usytuowaniem, należy lustrować oddzielnie. Najczęstszym sposobem prowadzenia lustracji jest kontrola wizualna, przy której prowadzeniu bardzo pomocnym narzędziem jest lupa o powiększeniu 6-10-krotnym. Poszczególne organy drzewa (liście, rozety kwiatowe i liściowe, pędy, gałęzie) powinno się przeglądać bezpośrednio w sadzie. Są jednak takie szkodniki, których ocena liczebności w sadzie jest niemożliwa (np. szpeciele). Należy wówczas pobrać odpowiednie próby do przeprowadzenia oceny liczebności pod binokularem. Organy roślinne należy wybierać losowo, nie sugerując się ewentualnymi objawami uszkodzeń lub żerowania. Innym sposobem lustracji i monitoringu liczebności szkodników jest stosowanie metody otrząsania. Metoda ta wymaga posiadania białej płachty entomologicznej o wymiarach 40 cm x 63 cm, co daje ogólna powierzchnię 1/4 m2. Płachta entomologiczna jest pożytecznym narzędziem, szczególnie do określania liczebności takich owadów, jak: miodówki, chrząszcze roślinożerne i drapieżne, pluskwiaki różnoskrzydłe oraz gąsienice i larwy wielu gatunków owadów, które żerują na drzewach. Do określania obecności i nasilenia występowania niektórych gatunków szkodników poleca się również stosowanie pułapek feromonowych oraz barwnych tablic lepowych W przypadku sadów gruszowych szczególnie przydatne mogą być żółte tablice lepowe – do sygnalizacji obecności i terminu aktywności miodówki czerwonej oraz białe tablice - do sygnalizacji obecności i terminu lotu owocnicy gruszowej. Obowiązkowe jest zawieszanie w sadzie pułapek z feromonem do monitoringu występowania zwójki siatkóweczki, zwójki koróweczki i owocówki jabłkóweczki, a także białych pułapek lepowych do monitoringu owocnicy gruszowej celem wyznaczenia konieczności zwalczania tych szkodników i określenia optymalnych terminów wykonywania zabiegów zwalczających Pułapki należy zawiesić w sadzie przed wyznaczonym terminem lustracji (załącznik 3). Pułapki powinny być stosowane zgodnie z zaleceniami ich producenta i z uwzględnieniem warunków środowiskowych konkretnego sadu (w tym: doboru odmian, nasilenia występowania szkodnika w sąsiadujących sadach, liczebności szkodnika w sadzie w minionych sezonach).